Het stokje van omgevingsmanager overdragen aan een nieuwe generatie

De verbinder zijn tussen de omgeving en de provinciale projecten, zoals weg- en waterwegwerkzaamheden. Dat is in het kort de rol van omgevingsmanager bij de provincie. Maar daarmee doen we het werk tekort. Want als omgevingsmanager onderhoud je het contact met omwonenden en bedrijven bij werkzaamheden en vertegenwoordig je de belangen van de omgeving. Dat is soms ingewikkelder dan je zou denken, omdat je met veel belangen te maken hebt. Het vak van omgevingsmanager is onze collega Eiberlien Scholing-Visschers niet vreemd; ze werkt sinds 2015 bij de provincie in deze rol. Nu ze met pensioen gaat wil ze haar ervaring en kennis goed overdragen. Tiemen de Vries, die nieuw is in het vakgebied, pakt dit heel graag op en neemt het stokje over. Ook Maud van Breen komt uit een ander werkgebied en gaat aan de slag als nieuwe omgevingsmanager bij de provincie. Hoe zo’n inwerktraject en samenwerking eruitziet? Hieronder vertellen zij over hun werkzaamheden, samenwerking en wat ze van elkaar kunnen leren nu Eiberlien steeds meer overdraagt aan de nieuwe generatie. 

Als omgevingsmanager zitten Eiberlien, Tiemen en Maud in het team Project Advies, onderdeel van de afdeling Wegen en Kanalen. Deze afdeling draagt bij aan een veilige en vlotte verkeersafwikkeling en een betere bereikbaarheid. En dat begint bij een goede zorg voor de provinciale infrastructuur. Als er werkzaamheden moeten plaatsvinden, komen Eiberlien, Tiemen en Maud in beeld om een schakel te zijn tussen de omgeving en het project om op die manier de belangen te behartigen van de omgeving.  

Van marketing en journalistiek tot omgevingsmanager

Waar Eiberlien al sinds 2015 in het vakgebied zit, zetten Tiemen en Maud nu hun eerste stappen binnen het omgevingsmanagement. Maud vertelt dat ze hiervoor bij een marketingbureau heeft gewerkt als marketeer, wat aansloot bij haar studie commerciële economie. Toch kriebelde het om iets anders te gaan doen. Ze zocht een baan die je in contact brengt met mensen, waar je nauw samenwerkt in een team en waar je maatschappelijk betrokken bent. “Al deze wensen vond ik in de rol van omgevingsmanager bij de provincie” aldus Maud. “Daarnaast zien wij heel concreet in de provincie waar wij aan hebben bijgedragen en dat is altijd mooi om te zien.” Hier sluit Tiemen zich helemaal bij aan. “Na mijn studie journalistiek ben ik in de media terechtgekomen. Ik heb daar als camerajournalist en eindredacteur veel geleerd, maar raakte hierop uitgekeken. Op de afdeling waar ik werkte, draaide het om de waan van de dag en ‘scoren’ met aantrekkelijke headlines. Ik wilde, net als Maud, maatschappelijk meer betrokken zijn. ” De inhoud van het werk was ook Tiemen nog onbekend, maar er sloten veel aspecten van de rol bij hem aan, zoals het resultaatgericht werken en het overzicht behouden in projecten. “De inhoud leer ik wel”, vertelt Tiemen. “Ik verwonder me elke dag over de nieuwe dingen die ik leer. Vanuit het communicatievak waar ik in zat, heb ik goed leren doorvragen, maar dit is wel echt anders.” “Het is een ervaringsvak” vertelt Eiberlien “en alle 8 de projecten waar ik aan werk zijn weer anders. Soms schrijf je alleen een plan, maar vaker ben je echt de verbinder tussen het project en de verschillende stakeholders en omgeving.” Tiemen: “Het belangrijkste is dat de omgeving weet wat er gaat gebeuren en niet verrast is. Dat je de omgeving betrokken houdt bij je project en zorgt voor vertrouwen.” 

De ruimte krijgen om te leren en ontwikkelen

Eiberlien is erg blij met de komst van de twee nieuwe collega’s en neemt hun graag mee in het vak. Maud: “Je krijgt hier hele goede begeleiding en dit startte al bij de welkomstdag waar je met alle nieuwe collega’s kennis maakt met elkaar en de provincie. Daarna word je gekoppeld aan je buddy. Deze persoon is er altijd voor je om vragen te beantwoorden of om je te helpen. Het is een warm bad waar je in terecht komt en ook de ruimte krijgt om te leren. Ik heb het totaal niet ervaren als in het diepe gegooid te worden, omdat we nog geen vakinhoudelijke kennis hadden.”  

Tiemen: “We kregen meteen trainingen aangeboden over gesprekstechnieken, omgevingsmanagement en omgaan met agressie en geweld. Om te leren over de werkzaamheden zijn we drie dagen met verschillende thema’s aan de slag gegaan, zoals ecologie, contractmanagement en kabels en leidingen. Allerlei thema’s waar je in je werk mee te maken krijgt. Ook gingen we aan de slag met een BLVC (bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie) plan. Dit is een document waarin staat hoe je ervoor zorgt dat de omgeving bereikbaar en leefbaar blijft, ondanks de hinder van de werkzaamheden. Ook kijk je naar de veiligheid voor de omgeving en voor de mensen die de werkzaamheden uitvoeren. Verder bepaal je hoe je communiceert met de omgeving.” 

Een mooi project: de N760, de provinciale weg tussen Kampen en Genemuiden

Tiemen en Eiberlien zijn samen begonnen aan een aantal projecten en langzamerhand neemt Tiemen het meer over. Een voorbeeld van een van de projecten is het onderhoud aan de provinciale weg tussen Kampen en Genemuiden, de N760. Vorig jaar is het fietspad aangepakt en nu is de hoofdrijdbaan aan de beurt. Dit project heeft een lange voorbereidingstijd, waarbij al veel gesprekken met stakeholders zijn gevoerd en bijeenkomsten voor inwoners zijn georganiseerd. Dat is een klein onderdeel van wat een omgevingsmanager doet. Eiberlien: “Wij vertegenwoordigen de belangen van de omgeving. Als er bijvoorbeeld onderhoud gepleegd moet worden aan de weg, kan dit voor trillingen zorgen. Wij willen dat de bewoners hier zo min mogelijk last van hebben en dat dit door de contractmanager in het contract tussen de provincie en de aannemer opgenomen wordt.”

In gesprek met de omgeving

Als omgevingsmanager werk je vaak met collega's samen in een IPM-team (integraal projectmanagement), zo ook binnen het project van de N760. Hierin zit naast een omgevingsmanager ook een contractmanager, projectleider, manager projectbeheersing en een technisch manager. 

Het project van de werkzaamheden aan de N760 zit nu in de aanbestedingsprocedure. Stukje bij beetje proberen Eiberlien en Tiemen het project hun eigen te maken. Tiemen: “De weg ligt op een dijk en dit brengt uitdagingen met zich mee. Daarnaast staan er veel woningen vlak langs de weg. Voor deze bewoners kan het voelen alsof er in hun voortuin gewerkt gaat worden. Zij voelen zich verbonden met de weg en hebben wensen voor een nieuwe inrichting. Wij organiseren bijeenkomsten om bewoners te informeren over onze plannen, maar ook om te kijken of we hun wensen kunnen integreren. Dit zijn de leukste gesprekken. Je ziet hoe betrokken mensen zijn en dat iedereen er veel tijd en aandacht aan wil besteden.” Tijdens zulke bijeenkomsten nemen Tiemen en Eiberlien een Touchtable mee, waar een kaart op te zien is hoe de weg moet gaan worden: Ontwerp N760 - Kamperzeedijk Oost en West (arcgis.com)Verwijst naar een andere website 

Tiemen: “Hier kunnen bewoners aangeven waar ze wonen en dat ze een vraag of opmerking hebben over dat stuk weg of grond. De vraag komt dan automatisch bij ons in de mailbox en dan kunnen wij met het projectteam kijken wat er mogelijk is. Op die manier werken we samen met bewoners aan onze plannen. Daarnaast voeren we ook gesprekken met bijvoorbeeld de Dorpsraad van Kamperzeedijk, de Burgerij van Grafhorst en de gemeente Zwartewaterland om belanghebbenden te betrekken bij het project.” 

Een deelproject bij de N760 is de afwatering rond de dijk. Het water loopt niet overal goed weg waardoor een deel van de parallelweg vaak nat is. De projectleider heeft samen met een ingenieursbureau een plan gemaakt om de afwatering te verbeteren. Het water moet in een goot terechtkomen en daarna via buizen en sloten afgevoerd worden. Om dit te realiseren, zal er gewerkt moeten worden op land van aanwonenden. “Het is onze taak om naar de omgeving toe te gaan en met die mensen om tafel te zitten. Je komt in contact door bijvoorbeeld aan te bellen bij de desbetreffende bewoners of door aangrenzende bedrijven te bellen. Op die manier bouw je goed contact en een goed netwerk op,” zegt Tiemen. “Je kan elkaar bellen als er wat is. Het is niet alleen in ons belang dat dit project slaagt, maar ook de bewoners willen dat het water beter wegloopt om ongelukken met gladheid in de winter te voorkomen. Wij bespreken het plan met de bewoners en zij geven ook hun wensen aan. Op die manier komt er draagvlak voor onze plannen. Dit leggen wij dan weer terug aan de projectleider en daar trekken Eiberlien en ik samen in op.”  

Een ander mooi project: fauna knelpunten

Maud is weer met een ander mooi project bezig.  

“Ik houd mij bezig met de fauna knelpunten in Overijssel. Er zijn veertien locaties die zijn aangewezen als fauna knelpunten, wat inhoudt dat op die plekken de meeste dieren (otter, das en ree) worden doodgereden. Op die locaties moeten er hekken langs de weg worden geplaatst zodat de dieren niet meer oversteken. Het is ons uitgangspunt om deze te plaatsen op de grond van de provincie. In dat geval is het voldoende om te laten weten aan de omgeving dat we dat gaan doen. Soms hebben we grond van derden nodig en dan moeten we eerst een overeenkomst sluiten.” 

Omgaan met sentiment en belangen behartigen

“Zoals we hierboven vertellen proberen wij de belangen te behartigen van verschillende partijen. Soms zijn er bijvoorbeeld bewoners die ontevreden zijn, ook daar moet je als omgevingsmanager mee dealen”, laten Tiemen en Maud weten. Eiberlien vertelt dat het de kunst is om erachter te komen wat het onderliggende sentiment is. Waar komt het door? Wat is de behoefte van die persoon? “Als je daar eenmaal achter bent, dan begrijp je elkaar veel beter.” Op de vraag of de omgevingsmanagers geen belangenverstrengeling voelen omdat ze enerzijds in dienst zijn van de provincie maar wel de belangen van de omgeving behartigen, zegt Maud: “Als omgevingsmanager streef je altijd naar een middenweg, maar de individuele belangen komen soms niet overeen met de belangen van de provincie. Dat betekent dat je soms iemand moet telleurstellen.” Eiberlien: “Daarom is het IPM-team zo mooi, dan kan je vanuit verschillende invalshoeken iets inbrengen. In het IPM-team nemen we zo een gewogen besluit.”

Het belang van samenwerking en kennisoverdracht

Maud werkt verder nauw samen met een andere collega die ook al wat langer in het vak zit. “Het is heel erg prettig om samen te werken met iemand die de kneepjes van het vak kent, op die manier kan ik veel leren en kan ik altijd terecht met de vragen die ik heb.” “Hier ben ik het helemaal mee eens” zegt Tiemen. “Het is erg fijn hoe de provincie werkt met het buddysysteem. Eiberlien is mijn buddy. Zij heeft veel ervaring, dus ze weet waar ze het over heeft.” 

“Ook voor mij is het erg prettig om mijn werk zo over te dragen” laat Eiberlien weten. “Dat er al een nieuwe collega is, voordat je weggaat. Ik kan steeds meer op de achtergrond aan het werk en mijn kennis doorgeven aan Tiemen. Op die manier wordt alle kennis ook goed gewaarborgd.”